Kleppen stellen

Elke 10.000 Km dienen bij onze 2CV’s  de kleppen gesteld te worden. Het is voor een goede werking van de motor noodzakelijk dat de kleppen feilloos openen en sluiten. Aan beide zijden van het motorblok zit een cilinderkop waarin in totaal vier kleppen zitten: twee inlaatkleppen en twee uitlaatkleppen. Vooral de uitlaatkleppen worden thermisch zeer zwaar belast. Hier zijn ze natuurlijk voor gemaakt, maar vanwege deze opwarming en dus uitzetting van de klep, moet er tussen klepsteel en tuimelaar een beetje ruimte blijven. Niet te veel, want dan gaan de kleppen niet ver genoeg open. Maar zeker ook niet te weinig, want dan kunnen ze niet meer sluiten. Het gezegde dat je de kleppen beter kunt horen tikken, dan helemaal niet kunt horen is min of meer van toepassing. Het gevaar is dat een klep met teveel speling minder opent, maar een klep met te weinig speling tekort zijn warmte kan afgeven aan de klepzitting.

 

Kortom goed afgestelde kleppen zijn essentieel voor een goed lopende motor. Een verkeert afgestelde klepspeling kan leiden tot een slecht lopende motor en tot verbrande kleppen. Er bestaan nogal wat misverstanden betreffende het stellen van kleppen. Bij het ene type motor warm, bij het andere type bij koude motor. Inlaat 0,15 mm, uitlaat 0,2 mm. Uitlaat aan de linker cilinder tuimelen, bij de andere cilinder afstellen etc.etc.

 

Alvorens in te gaan op de praktijk van het kleppen stellen wil ik d.m.v. een tabel duidelijk maken welke klepspelingen gehanteerd worden voor welke bouwjaren.

 

Bouwjaar               Warm/Koud           Inlaatspeling  Uitlaatspeling

Tot mrt. 1954                 Koud                             0,15 mm            0,20 mm

Na mrt. 1954                  Warm                            0,20 mm            0,20 mm

2CV4/6                            Koud                             0,20 mm            0,20 mm

 

Let wel: deze klepspelingen gelden voor de 9-12-18 en 23 pk motoren van voor 1970. Voor de  2CV4/6 motoren geldt dat ze koud gesteld worden en ook geldt voor deze motoren een andere afstel systematiek. Voor een koude motor geld dat er minstens 4 uur niet mee gereden is en dat de temperatuur zo rond de 20 graden ligt. Voor een warme motor geldt dat het kleppen stellen begint na eerst minimaal 20 minuten gereden te hebben.

 

Methoden

Er zijn diverse indianenverhalen over op welk punt je de kleppen moet stellen. Ervaring heeft geleerd, dat er maar één goede manier is, die ook door Citroën wordt voorgeschreven. Voor 9-12-18-21 en 23 pk motoren wordt de klepspeling van de inlaatklep afgesteld op het moment dat van dezelfde cilinder de uitlaat klep geheel geopend is en omgekeerd. Voor de 2CV4 en 6 motoren wordt de klepspeling van de inlaatklep afgesteld op het moment dat dezelfde klep van de tegenoverliggende cilinder geheel open staat en omgekeerd.

 

Voorbereidende werkzaamheden

Allereerst moeten de beide voorspatborden verwijderd worden en de eventueel aanwezige zijschotjes. Daarna moeten de kleppendeksels verwijderd worden. Draai hiervoor de dopmoer met ring of dopsleutel 12 los. Soms is het nodig om met een kunststof hamer even tikje te geven op het deksel, voordat deze loskomt. Let op: de deksels zijn bloedheet. Zet een bakje onder de kleppendeksels als u ze verwijdert, om de uitlopende olie op te vangen. Zelf heb ik een opvangbakje gemaakt van een leeg plastic ‘olieblik’, door er een vierkant gat in de snijden.

 

Speciaal gereedschap en materialen

Ringsleutel 12 mm, ringsleutel 10 mm, schroevendraaier of eventueel een speciale sleutel voor kleppen stellen (zie foto’s). Kleppendekselpakkingen en vloeibare pakking.

 

Het kleppen stellen van 9-12-18-21 en 23 pk motoren

Controleer de speling van de inlaatklep, als de uitlaatklep van dezelfde cilinder helemaal open staat. Dus als de uitlaatklep gesteld/gecontroleerd moet worden, moet de inlaatklep volledig ingedrukt (open) staan. De klepspeling kan gemeten worden door een voelermaatje van 0,20 mm tussen de klep en de tuimelaar te plaatsen. Als de voelermaat er nog net tussendoor kan, is de speling in orde. De klepspelingen zijn voor zowel inlaat- als uitlaatkleppen 0,20 mm. Als de klepspeling afwijkend is zullen de kleppen moeten worden gesteld.

Het kleppen stellen gaat als volgt: met behulp van de slinger draaien we dan net zolang de ventilator in de rondte totdat een van de kleppen maximaal wordt gelicht. We stoppen met draaien en kunnen nu de tuimelaar van de ernaast liggende klep controleren en zonodig afstellen.
Draai de contramoer van de stelschroef los met een ringsleuteltje 10, waarna de stelschroef met een schroevendraaier kan worden verdraaid tot de voelermaat van 0,20 mm net tussen de klep en de punt van de tuimelaararm past. (zie foto)

     
Houd met een schroevendraaier de stelschroef tegen en zet de contramoer weer vast. Controleer daarna opnieuw de klepspeling.
We herhalen de procedure net zolang, tot dat alle kleppen zijn gecontroleerd cq afgesteld. Maak het kleppendeksel goed schoon bij de pakking en gebruik altijd een nieuwe pakking. Lijm de klepdekselpakking met de brede kant naar onder aan de deksels, doe dit met vloeibare pakking. (Gebruik geen siliconen pakking).

Bij vrijwel elke soort vloeibare pakking moeten zowel het kleppendeksel als de pakking ingesmeerd worden en vervolgens moet er een tijdje gewacht worden (vaak 10 minuten) voordat de 2 delen op elkaar worden gelijmd. Let hier goed op!

Alleen de pakking in het kleppendeksel lijmen, dus geen lijm tussen pakking en motorblok! Draai met een sleutel 12 de dopmoer van het kleppendeksel vast, totdat het deksel niet meer met de hand is te bewegen. Draai daarna de moer nog een keer rond. De deksels zitten nu goed vast (5-6 Nm). De dopmoer niet te vast draaien, daardoor kan het deksel kromtrekken en gaan lekken.

 

Controleer na het vastzetten van de deksels of er olielekkage is, door de motor te laten draaien. In eerste instantie zal er olie onder de deksels vandaan komen. Dit is olie die na het verwijderen van de kleppendeksels tussen de koelbeplating is gelopen. Dus geen paniek. Controleer hierna het oliepeil en vul dit aan. Monteer de spatborden en eventueel de zijschotjes en de klus is geklaard.

 

Tijs Kolen

Alle foto’s en teksten in dit bericht zijn eigendom van Tijs Kolen